Λεχώνια: Ιστορικά μνημεία κινδυνεύουν από εγκατάλειψη και φθορά
Σοβαρά σημάδια εγκατάλειψης και προχωρημένης φθοράς παρουσιάζουν ιστορικά μνημεία στα Λεχώνια του Βόλου, όπως καταγράφεται σε νέα οπτικοακουστική αυτοψία. Η διαδρομή καλύπτει ένα μεγάλο χρονικό τόξο, από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια έως την οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη των αρχών του 20ού αιώνα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για άμεση προστασία της τοπικής κληρονομιάς.
Στο οδοιπορικό συμμετέχει ο αρχιτέκτονας Δημήτριος Καραγκούνης, επίτιμος προϊστάμενος του Τμήματος Αρχαιολογικών Έργων και Μελετών της ΕΦΑΛΑΡ. Πρώτος σταθμός είναι τα Πλατανίδια, όπου οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν εντοπίσει θεμέλια παλαιοχριστιανικών βασιλικών. Τα κατάλοιπα μαρτυρούν την πρώιμη θρησκευτική και οικιστική παρουσία στις ακτές του Παγασητικού, όμως σήμερα μεγάλο μέρος τους καλύπτεται από πυκνή βλάστηση και παραμένει δύσκολα ορατό.
Ανησυχητική είναι και η κατάσταση στο Πυργόσπιτο του Ολύμπιου, ένα από τα λιγοστά σωζόμενα δείγματα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του 17ου και του 18ου αιώνα στην περιοχή. Οι πολεμίστρες και τα ιδιαίτερα κατασκευαστικά στοιχεία διατηρούν την ιστορική αξία του κτίσματος, αλλά οι καιρικές συνθήκες και ο χρόνος έχουν αφήσει έντονα ίχνη.
Το μεγαλύτερο καμπανάκι αφορά το Αρχοντικό Κοντού, το εμβληματικό νεοκλασικό κτίριο που συνδέεται με τον Εβαρίστο ντε Κίρικο και την ακμή των Λεχωνίων στα τέλη του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με την καταγραφή, τμήμα της οροφής έχει καταρρεύσει, η υγρασία επιβαρύνει το εσωτερικό και οι χειροποίητες τοιχογραφίες απειλούνται με οριστική απώλεια.
Η αυτοψία περιλαμβάνει ακόμη δύο κτίσματα των αρχών του 1900, από την περίοδο κατά την οποία τα Λεχώνια εξελίχθηκαν σε σημαντικό εμπορικό και παραγωγικό κέντρο, με καθοριστική συμβολή και του τρένου του Πηλίου. Η εικόνα τους επαναφέρει το ερώτημα της οργανωμένης συντήρησης και επανάχρησης.
Η διάσωση δεν είναι μόνο ζήτημα αισθητικής. Τα μνημεία αποτελούν υλικό αρχείο της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας της Μαγνησίας. Χρειάζονται τεχνική αποτίμηση, καθαρισμοί, προσωρινά μέτρα προστασίας και ένα ρεαλιστικό σχέδιο αποκατάστασης πριν οι ζημιές γίνουν μη αναστρέψιμες. Μια οργανωμένη παρέμβαση θα μπορούσε να συνδέσει την προστασία των κτιρίων με εκπαιδευτικές διαδρομές, ήπιο πολιτιστικό τουρισμό και την ιστορία του Πηλίου.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η ασφαλής τεκμηρίωση της σημερινής κατάστασης, η απομάκρυνση της βλάστησης όπου επιτρέπεται και η θωράκιση των ευάλωτων τμημάτων. Στη συνέχεια απαιτούνται ώριμες μελέτες, σαφής φορέας ευθύνης και χρηματοδοτικό σχέδιο, ώστε τα μνημεία να μη χαθούν μέσα σε διαδοχικές καθυστερήσεις.
Πηγές:
TheNewspaper.gr – Αυτοψία στα μνημεία των Λεχωνίων, 1 Αυγούστου 2026
Οπτικοακουστικό οδοιπορικό
