Η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά από τις γενικές αρχές σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις διαφάνειας για την τεχνητή νοημοσύνη, με νέους κανόνες που αφορούν τόσο τις εταιρείες όσο και τους οργανισμούς που χρησιμοποιούν συστήματα ΑΙ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του άρθρου 50 της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι σχετικές υποχρεώσεις τίθενται σε εφαρμογή από τις 2 Αυγούστου 2026 και καλύπτουν βασικές περιπτώσεις στις οποίες ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ότι αλληλεπιδρά με μηχανή ή βλέπει περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί τεχνητά.
Οι πάροχοι συστημάτων που συνομιλούν απευθείας με ανθρώπους οφείλουν να ενημερώνουν με σαφή τρόπο ότι η αλληλεπίδραση γίνεται με τεχνητή νοημοσύνη, εκτός αν αυτό είναι προφανές από το πλαίσιο. Παράλληλα, το παραγόμενο ή επεξεργασμένο περιεχόμενο πρέπει να φέρει σήμανση σε μηχανικώς αναγνώσιμη μορφή, ώστε να μπορεί να εντοπίζεται η τεχνητή προέλευσή του.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα deepfakes. Όποιος χρησιμοποιεί τεχνητά παραγόμενο ή αλλοιωμένο οπτικοακουστικό υλικό που απεικονίζει υπαρκτά πρόσωπα, αντικείμενα ή γεγονότα καλείται να αποκαλύπτει ότι το περιεχόμενο δεν είναι αυθεντικό. Αντίστοιχη υποχρέωση προβλέπεται για κείμενα δημοσίου ενδιαφέροντος που δημιουργούνται από ΑΙ χωρίς ανθρώπινο συντακτικό έλεγχο.
Οι κανόνες επεκτείνονται επίσης σε συστήματα αναγνώρισης συναισθήματος και βιομετρικής κατηγοριοποίησης, όπου τα άτομα πρέπει να ενημερώνονται ότι υπόκεινται σε τέτοια επεξεργασία. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ενημέρωση πρέπει να είναι προσβάσιμη και να παρέχεται εγκαίρως, όχι να κρύβεται σε μακροσκελείς όρους χρήσης.
Για τις επιχειρήσεις, το νέο πλαίσιο σημαίνει αλλαγές στον σχεδιασμό προϊόντων, στα μεταδεδομένα, στις ετικέτες περιεχομένου και στις διαδικασίες συμμόρφωσης. Για τους χρήστες, στόχος είναι να περιοριστεί η σύγχυση ανάμεσα στο πραγματικό και το συνθετικό περιεχόμενο.
Η αποτελεσματικότητα θα κριθεί στην πράξη: η τεχνική σήμανση πρέπει να παραμένει ανθεκτική μετά από επεξεργασία ή αναδημοσίευση, ενώ οι εποπτικές αρχές θα χρειαστούν κοινές μεθόδους ελέγχου σε όλη την ενιαία αγορά.
Πηγές:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Κατευθυντήριες γραμμές διαφάνειας
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη
